نسل بعدی داروشناسی عصبی یا نوروفارماکولوژی

داروشناسی عصبی

اشتراک گذاری این مطلب:

Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email
Share on twitter
Share on print
0 0 vote
Article Rating

داروشناسی عصبی، بیشتر تحت عنوان نوروفارماکولوژی (Neuropharmacology) شناخته می شود. این علم، به مطالعه تاثیر داروها بر روی سلول های عصبی می پردازد. نوروفارماکولوژی، به دو دسته ی کلی رفتاری و مولکولی تقسیم بندی می شود. در ادامه ی این مقاله، با برخی داروها و اقدامات انجام شده درمورد داروشناسی عصبی آشنا خواهید شد.

نسل بعدی داروشناسی عصبی

در این قسمت به بررسی برخی داروهای تولید شده در زمینه نوروفارماکولوژی می پردازیم.

 

داروشناسی عصبی: آناتومی نوروفارماکولوژی

داروشناسی عصبی: داروهای خواب آور یا آرام بخش (sedative-hypnotic)

این داروها دسته ای داروهای نوروفارماکولوژیک هستند که باعث سرکوبی CNS به شکل وابسته به دوز می شوند. این گونه داروها محلول به چربی بوده و براحتی جذب دستگاه گوارش شده و به مغز می رسند.

تاثیر داروهای آرامبخش

داروهای خواب آور که در علم داروشناسی عصبی جای گرفته اند، اثرات دیگری نیز دارند که شامل موارد زیر است:

خواب آوری: این داروها سبب سرعت گرفتن روند شروع خواب و افزایش مدت خواب می شوند. البته در دوزهای بالاتر معمولا مدت خواب کاهش پیدا می کند.

آرام بخشی: تمامی این دسته از داروها خاصیت آرام بخشی دارند. همچنین اثرات رفع اضطراب نیز با مصرف این داروها گزارش شده است.

بیهوشی: اکثر داروهای آرام بخش اگر در دوزهای بسیار بالا استفاده شوند، سبب از دست رفتن هوشیاری می شوند. این بیهوشی، همراه با فراموشی و سرکوب رفلکس ها خواهد بود.

اثر ضد تشنج: دوز وریدی این داروها برای حملات صرع پایدار کاربرد دارد.

علاوه بر اثرات فوق، شل شدگی عضلات و تضعیف بصل النخاع از سایر اثرات این داروها هستند.

داروهای پارکینسونیسم و اختلالات حرکتی

اختلالات حرکتی در بیماری هایی مانند پارکینسون، ویلسون، سندرم توره و هانتینگتون مشاهده می شود. اکثر این اختلالات همراه با تیک یا لرزش هستند. داروشناسی عصبی به درمان این دسته از بیماریها نیز پرداخته و داروهای زیادی در این زمینه تولید شده اند.

برخی داروهایی که برای درمان اختلالات حرکتی استفاده می شوند، شامل پروپرانولول برای ترمور، پنی سیلامین برای بیماری ویلسون می شوند. موارد دیگر ازجمله هالوپریدول و تترابنازین برای هانتینگتون و سندرم توره کاربرد دارند.

علائم پارکینسونیسم شامل سفت شدگی عضلات اسکلتی، آکینزی یا برادی کینزی و چهره فاقد لرزش و احساس در حالت استراحت است. برخی علائم پاتولوژیک این بیماری شامل کاهش سطح دوپامین استریاتال و همچنین، اضمحلال نورون های دوپامینرژیک در نوار نیگرو استریاتال است.

برخی داروها از جمله داروهای آنتی سایکوتیک نیز می توانند باعث ایجاد پارکینسونیسم شوند. این داروها، باعث انسداد گیرنده های دوپامین مغز می شوند.

درمان پارکینسونیسم با استفاده از داروشناسی عصبی

راهکار درمان پارکینسونیسم این است که فعالیت دوپامیندر در مغز افزایش یابد یا فعالیت کولینرژیک موسکارینی در مغز کاهش یابد. یا در مواردی، هر دوی اینها باید با هم انجام شوند. داروشناسی عصبی باتوجه به این راهکار، داروهای زیادی برای درمان پارکینسونیسم تولید کرده است. ازجمله این داروها می توان لوودوپا، آگونیست های دو پامین، مهارکننده های منوآمین اکسیداز، مهارکننده های COMT و آمانتادین ها را نام برد.

داروی تقویت حافظه و پیشگیری از آلزایمر

گیاه جینکوبیلوبا در طب چینی استفاده های زیادی دارد. این گیاه منجر به افزایش جریان خون در سلول های مغزی و سیستم عصبی می شود. درنتیجه، با خون رسانی بیشتر باعث تقویت سلول های مغزی می گردد.

داروشناسی عصبی و بررسی اثرات گیاه جینکوبیلوبا

اثرات این گیاه دارویی که داروشناسی عصبی به آن توجهی خاص دارد، شامل موارد زیر است:

  • منجر به تقویت حافظه می شود.
  • اختلالات ادراکی را کاهش می دهد.
  • به درمان آلزایمر کمک می کند.
  • اضطراب و خستگی را کاهش می دهد.
  • سردرد را کاهش می دهد.
  • افسردگی را رفع می کند.

داروشناسی عصبی و داروهای ضد روان پریشی

امروزه دارویی تحت عنوان جینکوگل (Ginkogol) با استفاده از این گیاه تولید شده که یکی از داروهای اصلی به منظور تقویت حافظه و افزایش ادراک مغزی است.

اثر نوروفارماکولوژی داروی جینکوبیلوبا

این دارو باعث آزاد شدن EDRF شده و با این کار، میزان آزاد شدن نوروترانسمیترها را افزایش داده و برگشت نورونی آمین های بیوژنیک مهار می گردد. مهمترین عامل در تاثیر دارو به ویژه تاثیر آنتی اکسیدانی این دارو، وجود فلاونوئیدهای این گیاه است.

برگ های جینکوبیلوبا، اثرات نوروفارماکولوژیکی بسیار زیادی دارند. تحقیقات نشان می دهد که جینکوفلاونوگلیکوزیدهای این گیاه به شکل آنتاگونیست های فعال عمل می  کنند. این فعالیت، مانع تراکم پلاکتی می شود. درنتیجه باعث تسهیل گردش خون در عروق، به خصوص عروق مغزی می شوند.

استفاده از این داروهای حاصل از داروشناسی عصبی، در افراد میانسال موجب افزایش یادگیری و عملکرد مغز می شود. این دارو در افراد مبتلا به آلزایمر باعث تقویت حافظه، افزایش جریان خون در عروق مغز و پیشگیری از ایسکمی می گردد.

داروشناسی عصبی: داروهای ضد جنون یا Antipsychotic

سایکوز یا جنون، شامل انواع اختلالات ذهنی است که توانایی در تشخیص بین چیزهای واقعی و چیزهای غیرواقعی کاهش می یابد. انواع هذیان و توهمات به شکل شنیداری یا دیداری یا تفکرات مختل شده در این بیماری رخ می دهند.

بسیاری از داروهای روان پریشی معمولا برای بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی و اختلالات دوقطبی تجویز می شوند. برخی داروهای ضد روان پریشی مانند تورازین یا Thorazine، موجب کاهش میزان توهم و هذیان می شوند. تاثیر ضد روان پریشی این داروها شامل برطرف کردن هذیان و توهم و رفتارهای بی هدف است.

داروشناسی عصبی و انواع داروهای ضد روان پریشی

داروهای ضد روان پریشی در زمره ی داروشناسی عصبی قرار دارند. این داروها بطور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:

 

نسل بعدی داروشناسی عصبی

داروهای ضدروان پریشی رایج و قدیمی تر: این داروها که آنتی سایکوتیک های تیپیک نامیده شده اند، به عنوان داروهای ضد روان پریشی نسل اول شناخته می شوند. این دسته شامل داروهایی ازجمله تری فلو پرازین، پرفنازین، کلر پرومازین، فلو فنازین، تیوتیکسن، تیوریدازین، هالو پریدول و بوتیروفنون هستند.

داروهای ضد روان پریشی غیر رایج یا جدیدتر: این داروها که آنتی سایکوتیک های آتیپیک نامیده شده اند، به عنوان داروهای ضد روان پریشی نسل دوم شناخته می شوند. این دسته از داروهای جدیدتر شامل کلوزاپین، رسپریدون، مولیندون، زیپراسیدون، کاری پرازین، zotepine، پالیپریدون، پیموزاید، لوگزاپین، آریپیپرازول، کوئتیاپین و الانزاپین هستند.

رابطه داروشناسی عصبی و عملکرد داروهای ضد روان پریشی

داروهای ضد روان پریشی با تغییر تاثیر برخی مواد شیمیایی در مغز مانند دوپامین، نورآدرنالین، سروتونین و استیل کولین، عمل می کنند.

این مواد شیمیایی در مغزز باعث تغییر در رفتار، خلق و خو و احساسات می شوند. ماده شیمیایی اصلی که این داروها بر آن تاثیر می گذارند، ماده ای به نام دوپامین است.

مربوط پست ها

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments